Maria Chrząszczowa

(18.06.1913 Warszawa - 29.01.1979 Warszawa)

TwórczośćBibliografia

Znana jest przede wszystkim z fotografii architektury, głównie Warszawy. Do jej najważniejszych osiągnięć należy dokumentacja zburzonej stolicy Polski wykonana w 1945 roku.    
Urodziła się w rodzinie Pfeiffrów, warszawskich przemysłowców. Z fotografią zetknęła się podczas kontynuacji nauki w dwuletnim liceum Fotograficznym w Warszawie. Po wyjściu za mąż Maria Chrząszczowa zamieszkała na wsi, gdzie nie przestała fotografować. Rejestrowała wydarzenia rodzinne, życie wsi. Tuż przed wybuchem wojny, w sierpniu 1939 roku, udało jej się wrócić do rodziców, do Warszawy. Jej mąż wyruszył na front, gdzie zaginął bez wieści na wschodnich obszarach Rzeczpospolitej. Fotografka wojnę spędziła w Warszawie, pracując u „Foto Grogera” przy Radzie Głównej Opiekuńczej.           
Niemal wszystkie jej fotografie sprzed 1939 roku spłonęły w czasie wojny. Najwcześniejszy, zachowany zbiór to dokumentacja ruin Warszawy. Silny ładunek symboliczny i emocjonalny tych zdjęć wyróżnia je spośród innych wykonanych wówczas dokumentacji. Kilkanaście prac z tego cyklu pokazanych zostało na słynnej wystawie Warszawa Oskarża!        
Pod koniec 1945 roku Chrząszczowa dokumentowała obóz koncentracyjny w Auschwitz a później Wrocław, Jelenią Górę, Kłodzko. Po powrocie do Warszawy aż do połowy lat 70. pracowała w zawodzie fotografki, m. in. w Polskiej Agencji Prasowej, pracowni „Foto-Service” przy Marszałkowskiej 8, którą prowadziła Kazimiera Funkiewiczowa, oraz w Przedsiębiorstwie Wystaw i Targów, gdzie dorabiała jako retuszerka.      
W latach 1953-1974 prowadziła pracownię fotografii w katedrze Architektury Polskiej na Politechnice Warszawskiej. Rzadko wystawiała, czasem na Ogólnopolskich Wystawach Fotografiki. Drukowała w takich pismach jak „Stolica”, „Architektura” i „Kobieta”.