Autor: Zofia Chomętowska
Bez tytułu
Technika: Fotografia czarno-biała, pozytyw
Data: 1945
Wymiary: 40 mm x 50 mm, leżący prostokąt
Zofia Chomętowska dwukrotnie brała udział w bardzo znaczących wystawach fotograficznych dotyczących Warszawy. Pierwsza z tych wystaw miała tytuł „Warszawa wczoraj, dziś i jutro”. Zdjęcia do niej wykonano na zlecenie prezydenta stolicy Stefana Starzyńskiego i pokazano tuż przed drugą wojną światową. Na drugiej wystawie, opatrzonej tytułem „Warszawa oskarża” i eksponowanej w Muzeum Narodowym w 1945 roku, Chomętowska pokazała dokumentalne fotografie zniszczonej stolicy i jej znękanych wojną mieszkańców.
Fotografia przedstawia tłum ludzi przeprawiających się przez Wisłę mostem pontonowym. Zbudowano go w marcu 1945 r. na przedłużeniu ulic Ratuszowej i Steinkellera [sztajnkellera].
Zdjęcie organizują dwie linie: biegnąca skośnie od lewego skraju zdjęcia do jego prawego rogu linia mostu i spotykająca się z nią przy lewym brzegu kadru prosta linia brzegu rzeki. Wzdłuż niej stoją zrujnowane zabudowania Starego Miasta. Jak opisała ten widok sama Chomętowska: „W głębi widmo Warszawy”.
Artystka posłużyła się szeroką panoramą, a na jej tle ukazała masę ludzi zmierzających w tym samym kierunku. Idą obok siebie: mężczyźni, kobiety i dzieci. Jest ich mrowie. Niektórzy w rękach albo pod pachą niosą niewielkie tobołki. Są ubrani w płaszcze i kapoty. Mężczyźni mają na głowach czapki, niektóre kobiety owinęły głowy chustkami. Twarze osób, nawet tych najbliżej nas, są zamazane, niewyraźne. Fotografia jest pełna ruchu i niepokoju. Ich źródłem są nie tylko idący tłumnie, bezimienni ludzie, ale i fale rozbijające się o wbite w dno rzeki pale wzmacniające most.
Zdjęcie, o niewielkim formacie, pochodzi z jednego z 7 zeszytów do których Chomętowska po latach wklejała fotografie z podpisami i komentarzami. Zeszyt nr 4, w którym znalazło się to zdjęcie został zatytułowany „Po” z dopiskiem „Warszawa żyje!” i datą „1945 rok”.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
