Na rewersie odc. 14. Okładka jako przenośna galeria. Muzyczne współprace Antoniego Zdebiaka i Alka Januszewskiego

W czternastym odcinku podcastu „Na rewersie” Mikołaj Chmieliński rozmawia z Alkiem Januszewskim, grafikiem i muzykiem, który w latach 80. współprojektował z Antonim Zdebiakiem okładki i plakaty dla takich kultowych artystów i zespołów muzycznych, jak Republika, Siekiera, Budka Suflera, Maanam, Urszula czy Zbigniew Hołdys.

Poszukiwania fotograficzne Zdebiaka, którego archiwum Fundacja zajmuje się od 2016 roku, orbitowały wokół konceptualizmu, body-artu czy land-artu. Jego twórczość była wyjątkowa również pod względem nietypowych kontekstów prezentacji, bowiem bardzo osobiste eksperymenty, dokamerowe performansy przenosił on na albumy muzyczne. W efekcie, w czasach gdy wymagania komercyjne nie podcinały skrzydeł artystom tak, jak dziś, stawały się one mobilnymi galeriami sztuki lądującymi na półkach niepokornych fanów Nowej Fali.

Wiele z tych projektów nie powstałoby, gdyby nie Alek Januszewski, który w odcinku przypomina okładki płyt: “Czas czekania, czas olśnienia” Budki Suflera, “Nowa Aleksandria” Siekiery, “Nieustanne tango” Republiki, “Giganci tańczą” Budki Suflera, “Malinowy król” Urszuli, “Dorosłe życie” Turbo oraz “I Ching”.

Projekty te okażą się punktem wyjścia do opowieści o przyjaźni i początkach współpracy ze Zdebiakiem, kulisach powstawania wspólnych prac, specyfice ówczesnego procesu twórczego czy ekonomicznych i technologicznych przemianach, które zmieniały rolę plakatu i okładki płytowej na przestrzeni dekad do dnia dzisiejszego.

Na okładce: Antoni Zdebiak, Członkowie zespołu Republika leżący na czarno-białej tkaninie. Od góry: Zbigniew Krzywański, Grzegorz Ciechowski (po lewej), Paweł Kuczyński (po prawej), Sławomir Ciesielski. © J., D., E. Zdebiak / FAF

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 PROO – Priorytet 1A Edycja 2025